هشدار زلزله برای تهران و کرج؛ احتمال وقوع زمین‌لرزه بزرگ در دهه آینده
تمرکز یک‌سوم جمعیت کشور در تهران و کرج به دلیل نزدیکی به گسل‌های فعال، خطری جدی است. هم‌نشینی زیرساخت‌های حیاتی و اقتصاد ملی با این گسل‌ها، وقوع زمین‌لرزه احتمالی را به چالشی فراگیر و یک بحران ملی تبدیل کرده است. دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله‌شناسی، احتمال وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ در شمال‌مرکز ایران را بررسی کرده و از اهمیت وضعیت گسل‌هایی مانند شمال تهران، مشاء، ری و بوئین‌زهرا می‌گوید.
احتمال زلزله بزرگ در دهه آینده
به گفته زارع، بررسی داده‌های لرزه‌ای ثبت‌شده طی ۲۲ سال، در کنار اطلاعات تاریخی بیش از دو هزار سال، برای برآورد احتمال زمین‌لرزه در این منطقه به کار رفته است. بر اساس این تحلیل، احتمال وقوع زلزله‌ای با بزرگای بیش از ۶ در دهه آینده، در برخی سناریوها و با در نظر گرفتن شرایط بحرانی گسل‌ها، به حدود ۴۰ درصد می‌رسد. احتمال زمین‌لرزه با بزرگای بیش از ۷ نیز در این برآورد حدود ۴.۵ درصد اعلام شده است.
چرا تهران و کرج آسیب‌پذیرند؟
ریسک زلزله فقط به احتمال وقوع آن وابسته نیست؛ تراکم جمعیت، کیفیت ساختمان‌ها و توان امدادرسانی نیز در میزان خسارت نقش دارند. زارع به بافت فرسوده، سکونتگاه‌های غیررسمی و ساختمان‌هایی اشاره می‌کند که پیش از الزام به رعایت دقیق استانداردهای لرزه‌ای ساخته شده‌اند.
او همچنین درباره پیامدهای ثانویه زلزله، از جمله آتش‌سوزی ناشی از آسیب شبکه گاز، زمین‌لغزش در دامنه‌های البرز و تشدید خسارت به ساختمان‌ها در مناطق دچار فرونشست هشدار می‌دهد.
به گفته زارع، در بدترین سناریوهای زلزله در کریدور تهران ـ کرج، ممکن است بین ۱.۵ تا ۳ میلیون نفر بلافاصله بی‌خانمان شوند. چنین رخدادی می‌تواند فعالیت‌های اقتصادی و عملکرد زیرساخت‌های حیاتی را نیز مختل کند.
این برآوردها پیش‌بینی قطعی زمان وقوع زلزله نیستند، بلکه سناریوهای احتمالی مبتنی بر مدل‌های خطر لرزه‌ای‌اند. در چنین شرایطی، مقاوم‌سازی ساختمان‌ها، رعایت استانداردهای طراحی لرزه‌ای و تقویت آمادگی امدادی، از مهم‌ترین راهکارهای کاهش خسارت احتمالی به شمار می‌روند./خبرآنلاین